Niniejsza książka jest poświęcona jednemu z najważniejszych i najbardziej dyskutowanych problemów historycznojęzykowych, mianowicie pochodzeniu polskiego języka literackiego. Wokół tego zagadnienia toczyła się ożywiona, a nawet gwałtowna dyskusja, szczególnie w latach 1947–1961. W ciągu sześćdziesięciu lat, które upłynęły od momentu wygaśnięcia tych sporów, ukazało się na ten temat wiele nowych prac (monografii, rozpraw, artykułów), które znacznie pogłębiły naszą wiedzę dotyczącą ewolucji polszczyzny (jej dyferencjacji, a także procesów integracji językowej). Przedłożona do rąk czytelników książka jest najaktualniejszą pozycją analizującą skomplikowany proces kształtowania się języka literackiego. Zawiera ona nowe spojrzenie na tę kwestię i przynosi najobszerniejszy zbiór faktów językowych dotyczących kształtowania się polszczyzny literackiej.